دکلمهء بسیار زیبا و خاطره انگیز مشهور به «صدا میاد» با صدای زنده یاد محمد صادق زاده، شاعر و گویندهء خوب آبادانی، در دههء چهل خورشیدی هنوز هم در یاد و خاطر بسیاری از مردم آبادان و خصوصاً آنان که حال و هوای آن روزهای آبادان و بویژه روزهای سراسر التهاب ملی شدن صنعت نفت را بیاد می آورند زنده و خاطره ساز است.محمد صادق زاده،که در سال 1369 دارفانی را وداع گفت،علیرغم سروده های بسیار زیاد و زیبای خود،متاسفانه کتاب و مکتوبی از خود به جای نگذاشت ولی در عوض این دکلمه که فقط یک بار از رادیو نفت ملی در آبادان پخش گردید،برای همیشه نام او را در فرهنگ و ادبیات جنوب و آبادان جاودانه ساخت.

برای دانلود این دکلمهء بسیار زیبا بر روی لینک زیر کلیک کنید:

www.obodan.com.mp3دانلود دکلمهء صدا میاد

لینک کمکی برای دانلود این فایل

فرمت:mp3

حجم:10mg

تالار حافظ شهر شیراز،امروز میزبان آبادانی هایی بود که برای ابراز احساسات و زنده نگهداشتن یاد و خاطرهء سلحشوران روزهای دفاع مقدس و نیز پاسداشت روز بزرگ پنجم مهر ماه،سالروز شکست حصر آبادان به این تالار آمده و در گردهمایی که به همین منظور برگزار گردید شرکت جستند.

این مراسم که در روز جمعه سوم مهر ماه برگزار شد،با حضور اعضای محترم انجمن طنز استان فارس،گروهی از رزمندگان دوران دفاع مقدس،اعضای محترم انجمن دوستی بهبهانی های ساکن شیراز و آبادانی های ساکن شیراز و به همت انجمن ورزشی اجتماعی یاران به مدیریت نصرالله وطنخواه برگزار شد.

در ابتدای این مراسم،سردار رفاهیت،رزمندهء حاضر در عملیات شکست حصر آبادان شرحی از چگونگی عملیات و نیز مشکلات پیش روی رزمندگان را ارائه نمود و سپس به روایت برخی خاطرات از آن عملیات و برخورد مردم آبادان با موضوع خروج از شهرشان پرداخت.

سپس برنامه های شاد و فرح بخشی از جمله شعرخوانی و اجرای اشعار طنز،اجرای موسیقی سنتی و نیز موسیقی بندری تقدیم حضار گرامی گردید که با استقبال بسیار خوب شرکت کنندگان مواجه شد.شاید یکی از بهترین و مورد توجه ترین بخش های این مراسم،اجرای موسیقی بندری توسط آقای پیام شمسی نوازندهء خوب سنتور به همراه پسر 9 سالهء ایشان پدرام شمسی،نوازندهء ضرب و تمپو بود که کاری بدیع و تازه به شمار می آید.

از جملهء دیگر بخش های این مراسم توزیع رایگان شماره های هفته نامهء یادگاری آبادان در بین حضار بود.

این مراسم در ساعت 13:30 به پایان رسید.

برای مشاهدهء گزارش دیگری از این مراسم، در خبرگزاری ایسنا، اینجا را کلیک کنید.

ویدئوی کوتاهی از سخنرانی سردار رفاهیت،یکی از فرماندهان جنگ در زمان محاصرهء آبادان در ارتباط با رشادت های مردم آبادان در زمان دفاع مقدس و نیز تاثیر این مقاومت بر روند جنگ.

 

 

 

سخنرانی یکی از فرماندهان جنگ در مورد تاثیر مقاومت مردم آبادان بر روند جنگabadan. @ Yahoo! Video

]]>

پاییز سال 85 بود که دوست گرامی، علی پارسا کتابی را به من هدیه نمودند با نام:آبادان،ای کوچه های خاطره به قلم نصرالله وطنخواه.

تا آن روز نام این نویسنده و شاعر آبادانی را نشنیده بودم و با او آشنایی نداشتم اما نوع نوشتار و اشعار کتاب برایم جالب بود چرا که از بسیاری از افراد و آشنایان آبادانی نام برده بود و یاد بسیاری از خفتگان در خاک و کسانی را که حق بسیار بر گردن آبادان و آبادانی داشتند را زنده نموده و گرامی داشته شده بودند.

کتاب را که بیشتر ورق زدم دیدم که علیرغم آنکه کار بزرگی انجام شده و نام خیلی ها در کتاب آمده است، کار بزرگتری نیز نیاز دارد و نام بسیاری نیز در کتاب نیامده است.چند هفتهء بعد کتاب دیگری را از او دیدم با نام ای خرمشهر سراسر خاطره....

دیدم که در آن کتاب نیز از بسیاری از خرمشهری های عزیز یاد شده و حاوی اطلاعات خوبی می باشد.

از طریق آقای پارسا، شماره تلفن نصرالله وطنخواه را که ساکن شهر شیراز بود بدست آوردم و با او تماس گرفتم و از کاری که انجام داده بود تشکر کردم.مدتی بعد در یکی از برنامه های زندهء تلویزیونی شبکهء استانی سیمای خوزستان که اجرای آن را خودم بر عهده داشتم از او دعوت کردم تا به عنوان مهمان تلفنی برنامه، بر روی آنتن حاظر شده و شعری بخواند و او آمد و شعری را که خود در وصف بهار زیبای آبادان سروده بود خواند و چنان مورد استقبال بینندگان برنامه قرار گرفت که شب بعد نیز آن سروده را دوباره تکرار کردیم.چند ماه بعد،زمانی که در پی انجام امور اداری مربوط به انتقال به شهرستان شیراز بودم، شبی را مهمان او بودم و نصرالله وطنخواه مانند یک آبادانی خونگرم مرا دعوت نمود.

بعد از آن بیشتر با او آشنا شدم و شناخت من از او بیشتر شد.نصرالله وطنخواه مردیست از جنس مردان قدیم آبادان که خالصانه شهرش را دوست می دارد و هرگز بعد مسافت و دوری از آبادان، مانع از پرداختن او به آبادان و آبادانی ها نگشته است.هنوز هم مرتباً در شهر شیراز و استان فارس،مراسم خاص آبادانی ها و خرمشهری ها را برپا میدارد و باعث گردهم آمدن و زنده نگهداشتن یاد آبادان و خرمشهر در بین آبادانی ها و خرمشهری های ساکن شیراز می شود،ساکنینی که بعضاً در شهر شیراز و در غربت متولد شده اند ولی هنوز خود را آبادانی و خرمشهری می دانند.

نصرالله وطنخواه را بیش از آنکه یک شاعر بدانم،یک ژنراتور شعر می نامم چرا که برای هر موضوع پیشنهادی،بسیار سریع شعر می گوید و با صدایی روان برایت می خواند تا جایی که گاهی آدم را مبهوت می سازد.مثلاً وقتی به او گفتم که این مصاحبه را برای وبسایت آبادان شهر خدا می خواه انجام دهم خیلی سریع گفت:

                               خانه و کاشانهء یاران ما          سایت آبادانی شهر خدا

                       شاد و سرمستم کند،جان می دهد     بانی اش را ای خدا حرمت نما

و سپس به ایشان گفتم که البته ممکن است که این مصاحبه در هفته نامهء یادگاری آبادان نیز به چاپ برسد،او هم بلافاصله گفت:

                یادگاری قلب آبادانمان     روشنی بخش شهر خوبانمان

                هفته هفته در نظر می آورد    مهد نفت و ورزش ایرانمان

نصرالله وطنخواه از سال 1384 با راه اندازی انجمن فرهنگی-اجتماعی یاران،برنامه ها و جشنواره های زیادی را با حضور آبادانی ها و خرمشهری های ساکن شیراز و حتی استان های دیگر کشور براه انداخته و باعث دلگرمی این مردم شده است.دهداری را عاشقانه دوست می دارد و یاد منوچهر سالیا را هنوز پاس می دارد.آنچه که در زیر می آید،چکیدهء مصاحبه ای دوستانه و صمیمانهء من با نصرالله وطنخواه است که در شهر شیراز و دفتر کار او صورت گرفته است:

امروز،اول خرداد ماه 1388، به همت والای انجمن فرهنگی اجتماعی یاران، به مدیدریت نصرالله وطنخواه، به مناسبت فرا رسیدن روز سوم خرداد،آزادسازی خرمشهر، مراسمی با حضور بیش از 800 نفر از آبادانی ها و خرمشهری های ساکن شیراز و سایر نقاط کشور و به منظور تجلیل از مقام شامخ خانواده های معظم شهداء، قدردانی از پیشکسوتان رشته های مختلف ورزشی و نیز گرامیداشت یاد و خاطرهء شهدای فتح خرمشهر برگزار گردید.

در این همایش که در تالار معلم شهر شیراز اجراء شد، بسیاری از ورزشکاران و پیشکسوتان و نیز اصحاب مطبوعات حضور داشتند.علاوه بر این،حضور جناب آقای آیت الهی،رئیس محترم هئیت فوتبال استان فارس و عضور فدراسیون ملی فوتبال کشور و نیز سیف الله دهکردی، مدیر عامل باشگاه فولاد اهواز، باعث شادی دوستان خوزستانی گردید.

این مراسم،گذشته از اهمیت بالایی که در ایجاد روحیه در بین پیشکسوتان ورزش آبادان داشت، از بار عاطفی فراوانی نیز برخوردار بود،بطوریکه از ابتدا تا انتهای برنامه، لحظه ای صدای احوال پرسی و اشک و گریه و صحنه های دیده بوسی و دست بوسی قطع نمی شد.

حضور چهره های سالخورده همچون حسن باشی، قهرمان بوکس آسیا ،عبدالرضا واقف فوتبالیست بزرگ ملی پوش آبادان،محیایی ورزشکار با اخلاق آبادانی، لطیف سعدونی فوتبالیست سالهای دور آبادان با عصا و فاروق فتاحی و محمد سعدونی با محاسن سفید شور و حالی خاص به این مجلس بخشیده بود.

هوشنگ خواجه ای، حمید جاسمیان،دکتر بیژن کوهزاد،پرویز پلوزاده،حمید شیرعلی، علی قانع، ممولا و مهیایی و بسیاری دیگر از ورزشکاران پیشکسوت آبادانی نیز در این مجلس حضور داشتند.

در این برنامه به یاد و حرمت شهدای فتح خرمشهر، گروه نوازندگان محلی،به کوبیدن سنج و دمام پرداختند که فضای بومی بسیاری زیبایی را در محیط ایجاد نمود.

در ادامهء برنامه پس از اهداء لوح یادبود به پیشکسوتان و نیز تقدیم هدایا به خانواده معظم شهداء ، شاهپور میلانی خوانندهء سالهای دور آبادان با صدای زیبا و شفاف خود، خاطرات جوانی بسیاری از حضار را دوباره زنده ساخت و سپس محمود جهان،خواننده ارزشمند بندری، بر روی صحنه آمد و با اجرای دو آهنگ که برای اولین بار اجراء می گردید با عث شادی حضار گردید.محمود جهان در بدو ورود بر روی صحنه، فریاد کشید که: همهء افتخار من این است که هنوز هم آبادانی هستم.

مراسم راس ساعت 13 به پایان رسید و مدعوین جهت صرف نهار به باشگاه پیام شیراز منتقل گردیدند.

برای دیدن توضیحات هر عکس،نشانگر موس را بر روی تصویر مورد نظر قرار دهید.

برای مشاهدهء تصاویر در اندازهء واقعی، بر روی عکس مورد نظر کلیک کنید.

برای مشاهدهء عکسهای بیشتر اینجا را کلیک کنید

اصولاً يكي از ويژگي هاي شهرهاي صنعتي و مدرن در طول تاريخ، مهاجر پذير بودن و شناور بودن جمعيت آنها مي باشد، چرا كه در چنين شهرهايي، بطور معمول شغل و درآمد و نتيجتاً رفاه بيشتري را مي توان نسبت به ساير سرزمين ها كه ويژگي صنعتي بودن را ندارند، بدست آورد.

ناگفته پيداست كه اين حركات و جابجايي هاي جمعيتي، بخودي خود ايجاد يك سلسله تغييرات فرهنگي و ايجاد فرهنگ هاي متفرقه و خورده فرهنگ هاي جديدي را مي نمايد، چرا كه هر فردي كه به اين سرزمين جديد وارد مي گردد، صاحب خصوصيات رفتاري فردي و خانوادگي بوده كه از ميان قوم و عشيره و منطقهء زادگاه خويش اكتساب نموده و نيز داراي رسوماتي است كه در باور او نهادينه شده و كنار گذاردن آن رسوم و پذيرش رفتاري ديگر و يا حتي اعتدال در اين رفتارها برايش سخت دشوار است.

در چنين شرايطي از نقطه نظر جامعه شناسي، سه حالت پيش مي آيد:

در برخي از مناطق، سرزمين ميزبان، دستخوش تغييرات ناشي از حضور ساير فرهنگ ها قرار گرفته و فرهنگ ثابت و پايدار خويش را از دست داده و تسليم فرهنگ هاي تازه وارد گشته و به رنگ آن فرهنگ ها در مي آيد و كمترين شكلي از آنچه كه بوده است را در خود نگه ميدارد.نمونهء بارز اينگونه مناطق، شهرستانهايي هستند كه طي سالهاي اخير، با تغييرات اقتصادي- مالي كه در روستاهاي اطراف آنها پيش آمده، مورد هجوم مهاجرين روستايي قرار گرفته و عليرغم مقاومت مردم شهرنشين براي حفظ فرهنگ بومي خويش، اندك اندك فرهنگ شهرنشيني رنگ باخته و جاي خود را به فرهنگ روستايي مي دهد.در چنين وضعيتي، معمولاً بوميان شهر نشين، بتدريج منطقهء مسكوني خويش را ترك و به مهاجرت در شهرهاي بزرگتر تن در مي دهند.

نوروز در آبادان

ایام بهار در هر نقطه ای از جهان، مصادف با تحولات خاص طبیعی و فرهنگی می باشد، این تحولات می توانند از نشانه ای کوچک مانند باز شدن یخهای یک رودخانه و یا چشمه باشند تا تحولاتی بزرگ و شگرف در همهء سطوح طبیعت.

در کشور ما ایران نیز، این تحول بزرگ طبیعی بدلیل وجود عوامل خاص اقلیمی و نیز پیشینهء غنی فرهنگی، همراه می شود با تحولاتی مشهود و کاملاً چشمگیر در تمامی سطوح و لایه های اجتماعی. تا آنجا که در ایام شروع فصل بهار، در کشور ایران، جایی را نمی توان یافت که از اثرات ناشی از این دگرگونی فصل بی بهره بماند.

آبادان عزیز ما نیز، با توجه به خصوصیات خاص جغرافیایی و دیگر عوامل موجود در آن،از جمله جاذه های خاص گردشگری و توریستی از دیر باز مورد توجه تمامی مهمانان نوروزی قرار داشته است.

چرا که آبادان با توجه به هوای ملایم و بهاری خویش در روزهای اول بهار، و نیز وجود بازارهای بسیار متنوع و نیز هتل های گوناگون با قیمتهای مختلف که هر کدام مطابق با وضعیت مالی گروهی می باشد، محلی بسیار مناسب برای هم تفریح و هم خرید اجناس و کالاهای خارجی مردم بوده است.به قولی هم فال بوده و هم تماشا....

آنان که سالهای پیش از آغاز جنگ تحمیلی را به یاد دارند، می دانند که از یکی دو روز مانده به سال تحویل، حتی پیاده روهای شهر آبادان، پذیرای چادرهای کوچک و بزرگ مهمانانی بود که به هر حال حضور در این چادرها را بر سکونت در هتل ها و مهمانپذیرهای این شهر ترجیح می دادند.

در میان سوغات آبادان، شاید ادویهء آبادان از دیگر ارمغان های این شهر توجه بیشتری را به خود جلب نماید، در شهری که خرما و ماهی و حصیر و بوریایش، زبانزد خاص و عام است، عطر ادویه اش هوش از سر هر اهل «دلی» می رباید و خواه ناخواه او را به دنبال خویش می کشاند. اصولاً مردم آبادان، با توجه به طبع جنوبی و دریایی خویش و نوع غذاهایی که خاص این مناطق می باشند، علاقهء فراوانی به مصرف ادویه جات بویژه ادویجات هندی و پاکستانی دارند که در این شهر کم نیستند مغازه های عطاری که همه گونه ادویه ای را برای عرضه آماده دارند.

در میان این همه ادویه فروشی در شهر آبادان، ناگفته پیداست که ادویهء جلالی با بیش از هفتاد سال قدمت و پیشینه در این شهر، از همه سر شناس تر و پر رونق تر است.

این مغازهء خوشنام که اینک متعلق به حاج محمد جلالی می باشد، ابتدا از آن حاج عبدالعلی جلالی پدر ایشان بوده است که اصالتاً از تبعهء کشور عربستان صعودی بوده و نیاکانشان از آن شبه جزیره، رهسپار این جزیره شده اند.

حاج محمد برای حفظ نام نیک این دکهء عطاری، و تهیهء ادویهء اصل و مرغوب تلاش بسیاری از خود نشان می دهد تا مبادا اعتبار این مغازه از بین برود.

شاید در اینجا لازم باشد تا یادی بکنیم از مرحوم شاهمراد، حکیم باشی و عطاری که به سه نسل از مردم این شهر خدمت نمود و به قول مرحوم مادر بزرگم: مرده را با یک نسخه زنده می کرد....

مردم قدیم آبادان از درمانها و نسخه پیچی های این مرد حکیم قصه و حکایت بسیار در دل دارند.

در اینجا برای همهء عزیزان آبادانی آرزوی سالی پربار نموده و از خداوند می خواهم که سال 87 را سال سلامتی و تندرستی همشهریان و نیز رونق شهر آبادان قرار دهد و نا گفته می دانم که این مردم خوب و صبور، مانند همیشه میزبانانی بسیار مهربان برای مهمانان نوروزی خویش خواهند بود.

و به مهمانان عزیز نوروزی که قصد حضور در آبادان را دارند، ضمن عرض خوش آمد و قدم بر چشم، فقط یادآوری می کنم که:

در این شهر آهسته قدم بردارید، در هر جای این خاک، لاله ای خفته است.....

در شهر آبادان، همانند بسیاری از مناطق شهری جهان متجدد امروز، ادوات و ابنیه ای وجود دارد که حتی ساکنان بومی آن مناطق اطلاع چندانی از تاریخ و سرگذشت آن ندارند و بسا که در بسیاری از موارد این ندانستن، باعث رایج شدن شایعات و گفتارهایی ناصحیح در مورد آن موضوع می گردد که این خلط برداشت معمولاً دو نتیجه را در بردارد:

1-  آنقدر آن موضوع ناشناخته بزرگ و دست نیافتنی می گردد که گاه با اسطوره ها آمیخته شده شایعاتی در موردش بر زبانها می افتد که دیگر حتی نمی توان در مورد آن تحقیق و کاوشی ژرف انجام داد چرا که آن«چیز»آنقدر در ذهن مردم آن مناطق عظیم و آسمانی جلوه داده شده که ذره ای جستجو و تحقیق در آن مورد می تواند به خدشه دار شدن اعتقادات مردم حامی آن مقوله منجر گردیده و خشم عمومی را در پی داشته باشد، نمونه های فراوانی را می توان در این مورد ذکر کرد همانند بسیاری از غارها و آسیابها و....در شهرهای گوناگون...شاید تا کنون شنیده باشید که ستونهایی فلزی تا همین پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در روستاهای اطراف شهرستان دیلم و گناوه بشدت مورد احترام مردم روستایی و شهری قرار داشته تا آنجا که مردم بسیاری، کرامت زیادی را برای این ستونها قائل بوده و اعتقاد به آسمانی و ریشه دار بودن این ستونها در مذهب داشتند، در حالی که این ستونها در واقع پایه های نگهدارندهء منبع اسید سولفوریک بوده که متعلق به شرکت اروپایی رویتر و بمنظور استفاده در اکتشاف معادن مورد استفاده قرار می گرفته است!!!

2-  حالت بعدی دقیقاً حالت عکس مورد قبلی می باشد، یعنی اینکه این عدم شناخت و نداشتن آگاهی صحیح از تاریخ و کاربرد آن ادوات و یا ابنیه باعث بی خیالی و پیش پا افتاده انگاشته شدن آن مورد می شود: مانند همین جرثقیل اکوان در شهر آبادان.

جرثقیل اکوان یا آکوان(akvan crain) با آن همه عظمت و گذشتهء پر افتخار، اینک به عنوان سازهء فلزی ناشناخته و بدرد نخور در گوشه ای از ساحل اروند رود، دورهء بازنشستگی خود را طی می کند هر چند که بنا به عقیدهء کارشناسان، عمر کاری او بسیار کوتاه بوده و این ایام بازنشستگی بسیار زود به سراغش آمده است.

ناشناخته ماندن اکوان تا آنجا کشیده شد که مدتی پیش در یکی از برنامه های رادیویی صدای مرکز آبادان، آنهم در برنامه ای به نام فیدوس، که رسالت آشنایی نسل جوان آبادان را با گذشتهء این شهر بر عهده دارد، از این جرثقیل تحت عنوان«کرن ناصر پهلوون» نام برده شد!!!

که البته بنده در همان زمان و بصورت آنی با تهیه کنندهء محترم برنامه که از همکاران صدیق و زحمتکش بنده بودند، تماس گرفتم و ایشان را متوجه اشتباهشان نمودم و ایشان از من قول گرفتند تا مطالبی را در مورد این جرثقیل در اختیارشان قرار دهم،بنابر این و با توجه به پخش زندهء برنامه، مجری محترم فوری اعلام نمودند که بزودی اطلاعات دقیق تری در مورد کرن ناصر پهلوون در اختیار شما شنوندگان گرامی قرار خواهیم داد!!!؟؟؟!!!

بیش از این نمی خواهم اطالهء کلام داده و شما بازدیدکنندهء گرامی این وبسایت را کلافه نمایم، پس به سراغ اصل موضوع، یعنی جراثقال اکوان می رویم:

همین چند ماه پیش بود که همشهری هنرمندم، مریم دلباری از آبادان با من تماس گرفت و گفت که فرشتهء توانگر به آبادان آمده و اگر مایل به گفتگو و مصاحبه با او باشید، حالا بهترین فرصت است.

اعتراف می کنم که تا آن روز هیچگاه نامی از فرشتهء توانگر نشنیده بودم و اصلاً   نمی دانستم که او کیست و در چه زمینه ای فعالیت می کند،وقتی که دانستم او داستان نویس است و تا کنون چند کتاب داستان کوتاه و بلند را روانهء بازار نموده، گفتم که: شهر خدا صرفاً با آبادانی ها مصاحبه می کند و سعی در معرفی هنرمندان همشهری دارد، غیر آبادانی ها برای معرفی خودشان کانال زیاد دارند.... ولی پاسخ شنیدم که ایشان آبادانی هستند....

راستش کمی شرمنده شدم که چرا باید به عنوان یک مدعی امور فرهنگی در شهر آبادان، مرتباً به جان این مسئول و آن مسئول نق بزنم و ایراد بگیرم که چرا برای هنرمندان این شهر ارزش قائل نیستید و همیشه مرغ همسایه را برایمان غاز نشان داده اید و.... ولی خودم هنوز بسیاری از این هنرمندان را نمی شناسم و با کیفیت فعالیتشان اصلاً آشنا نیستم.

تصمیم به جبران گرفتم و با خود گفتم که علاوه بر انجام مصاحبه برای سایت شهر خدا، خوب است تا از ایشان که در آبادان هستند برای حضور در برنامهء شبانهء زندهء تلویزیونی که در آن شبها خودم اجرای آن را بر عهده داشتم هم دعوت کنم تا هم جبران نقیصه کرده باشم و هم یکی دیگر از هنرمندان شهرم را به همهء مردم خوزستان معرفی کنم. ولی از آنجا که معمولاً در زندگی ما آدمهای چند پیشه،همیشه عشق آسان می نماید اول ولی بعداً می افتد مشکلها(با اجازه از جناب حافظ بخاطر اندک دستکاری در شعرشان)!!!  این تصمیم هیچگاه به انجام نرسید و زمانی هم که فراغتی حاصل شد، ایشان به اقامتگاه خودشان یعنی شیراز باز گشته بودند.

این موضوع گذشت و من در پی فرصت مناسبی بودم تا حتماً این داستان نویس شهرمان را در همین پایگاه اینترنتی به حضورتان معرفی کنم، تا اینکه همین چند روز پیش این مجال دست داد و توانستم با خانم فرشته توانگر، داستان نویس آبادانی گفتگویی از راه دور داشته باشم، که محصول آن گفتگو، همین مصاحبه ایست که در اینجا تقدیم حضور شما خوبان می گردد:

شهر آبادان ، علاوه بر آنکه پایتخت تکنولوژِی ایران نوین بوده است ،یکی از مراکز اصلی آموزش عالی در سطح کشور و منطقه نیز محسوب می گردیده، تا آنجا که هنوز نیز آثار این موضوع پابرجاست که به عنوان شاهد می توان به وجود دبیرستانها و هنرستانهای متعدد با عمر بالای هفتاد سال و نیز وجود دانشگاههای فراوان از جمله دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه پیام نور، دانشگاه علوم و فنون دریایی و دانشگاه نفت در این شهر اشاره نمود.

در سال 1912 میلادی که پالایشگاه آبادان بطور رسمی افتتاح و شروع به کار نمود، نبود و کمبود نیروهای تخصصی کاملاً مشهود بود.یکی از مهندسین اولیهء سازندهء این پالایشگاه در نامه ای که به مستشار بریتانیای کبیر در تهران می نویسد آورده است که:.... از میان حدود 8000 کارگر ایرانی و هندی که جهت انجام امور پالایشگاه به کار گرفته ایم،کمتر از 10 نفرشان کار با چکش را بلد هستند و هیچکدام در تمامی عمرشان پیچ گوشتی در دست نگرفته اند.....!!!

این مطلب گذشته از این موضوع که آیا براستی واقعیت همین بوده و یا این مهندس بلژیکی تبار تبعهء بریتانیا خواسته است در این مورد غلو نماید، شاید بتواند تا حدودی وضعیت وخیم نیروی بومی متخصص را در آن سالها نشان دهد، وخامتی که پای کارگران برمه ای و پاکستانی را در پالایشگاه آبادان با عناوینی همچون نقاش(رنگزن)،پرس کار،لحیم کار و حتی قاشق ساز و باغبان!!! باز نمود و ایرانیان را باز هم در همان انزوای شغلی و در سمت های اداری خدمتکاری و پادویی نگاه داشت.

به هر حال ایرانیان شاغل در پالایشگاه بصورت تدریجی ولی با قدمهایی استوار نبوغ ذاتی خود را بروز و خود را در مناصب مناسب تر اداری جای دادند تا جایی که بسیاری از مهندسین اروپایی شاغل در پالایشگاه آبادان و نیز چاههای نفت مسجد سلیمان از این نبوغ و ابتکار ایرانیان در دفاتر خاطرات خود داستانهای زیادی را روایت نموده اند(می توانید به کتاب ارزشمند خاطرات جنوب غرب ایران مراجعه نمایید).

این وضعیت کم و بیش ادامه داشت تا اینکه در سال 1939میلادی(1318 خورشیدی) کمپانی نفت ایران و انگلیس که از کل سرمایهء موجود نفت و ذخایر زیرزمینی سوخت فسیلی ایران در این شرکت، 51 درصد از آن مالکین اصلی یعنی ایرانیان و 49درصد متعلق به بیگانگان انگلیسی بود تصمیم به راه اندازی یک مرکز آموزش نیروهای متخصص جهت انجام امور فنی پالایشگاه آبادان که در آن زمان تنها پالایشگاه خاورمیانه محسوب می گردید گرفتند که بر اساس توافق بین طرفین تمامی دانشجویان این مرکز آموزشی می بایست ایرانی بوده و پس از فراغت از تحصیل و موفقیت در آزمونهای پایانی در پالایشگاه آبادان و یا دیگر واحدهای تابعهء مناطق نفت خیز به کار گمارده شوند و انگلیسی ها نیز متعهد گردیده بودند تا اساتید و مدرسین مجرب را از اروپا و امریکا به این مرکز آموزشی گسیل دارند....

و بدین ترتیب اولین مرکز آموزش فنون نفت در خاورمیانه با عنوان آموزشگاه فنی آبادان در شهر آبادان و در منطقهء مصفا و مشجر بواردهء شمالی شروع به کار نمود، این مرکز در واقع پس از کالج نفت در منچستر انگلیس(O.C.B)و نیز انستیتوی فنی نفت ایالات متحدهء امریکا در شهر واشنگتن (O.T.I.U.S) سومین مرکز آموزش فنی نفت در جهان محسوب می گردید و نام بین المللی Abadan Institute of Technology(A.I.O.T) را به خود گرفته بود.

در سالهای ابتدایی راه اندازی این مرکز، اصل دانشجویی بر اساس کارورزی و انجام کار عملی قرار گرفته و به همین دلیل، دانشجویان این مرکز از کل مدت چهارسالهء دانشجویی خویش، می بایست سه پنجم آن را در پالایشگاه و بصورت کارآموزی و فقط دو پنجم از این مدت صرف امور تئوری در کلاسهای درس می گردید و پس از طی این مدت چهارساله دانش آموختگان این دانشکده با درجهء کارشناس فنی در رشته های برق، شیمی، شیمی نفت، پالایش، و مهندسی فنی فارغ التحصیل و غالباً در پالایشگاه آبادان با عنوان سرپرست فنی واحدها اشتغال می یافتند.

این روند ادامه داشت تا آنکه 17 سال بعد یعنی در سال 1335 خورشیدی(1956 میلادی) همزمان با تغییر نام این آموزشگاه به دانشکدهء فنی آبادان، تغییراتی نیز در نحوهء پذیرش دانشجو و نیز روشهای تدریس و همچنین در رشته های موجود در این دانشکده ایجاد گردید در واقع از این زمان بود که دانشجویان این دانشکده با انجام کنکور ورودی مجوز حضور در این دانشکده را یافته و اساس آموزشها بیشتر به تئوری های آموزشی گرایید و نیز رشته های مهندسی حفاری و معادن هم به مجموع رشته های قبلی افزوده گردید.

از آنجا که در این مطلب قصد ندارم در مورد مباحثی برایتان بنویسم که در منابع دیگر نیز بسیار از آنها گفته شده و شما دوستان گرامی براحتی می توانید به آنها دستیابی داشته باشید، سعی بر این دارم تا با طرح مطالب جدیدتر و کمتر شنیده شده، هر چه بیشتر شما را با عظمت و اهمیت این دانشکده آشنا سازم.

بنا به وجود مدارک مستند موجود در بارهء این دانشکده، اساتید و مدرسین این کالج فنی، از بهترین اساتید و کارشناسان فنی در سطح جهان بوده اند که اکثریت آنها با پرواز مستقیم از واشنگتن و لندن به آبادان آمده و پس از یکی دو روز تدریس در هفته مجدداً به واشنگتن و یا لندن باز می گشتند، از جملهء این اساتید می توان به آقای دکتر هارلیسون یکی از خبره ترین کارشناسان علم پالایش نفت اشاره نمود که به مدت 9 سال در این دانشکده به تدریس اشتغال داشت و پس از این مدت به سمت وزارت نفت کشور بریتانیای کبیر، برگزیده شد.

هارلیسون بارها در جریان سخنرانی های خویش، ایجاد دانشکدهء نفت در آبادان را از افتخارات پایدار کشورش می دانست.

از دیگر اساتیدی که در این دانشکده به تدریس اشتغال داشته، می توان به دکتر هالیدی، یکی از بزرگترین فیزیکدانان زمان خودش اشاره کرد، دکتر هالیدی همان نویسندهء کتاب معتبر فیزیک هالیدی می باشد که هنوز هم هر دانشجویی در هر منطقه از جهان بخواهد وارد دانشگاه شود، می بایست در همان ترم های اولیه این کتاب را بگذراند.

از ابزارهای کارگاه فنی و آزمایشگاههای این داشکده نیز اگر بخواهیم یادی کنیم باید بگویم که تمامی این وسایل نام آبادان را بصورت حک شده بر خود دارند که بدین معناست که این لوازم بصورت مستقیم و سفارشی در کشورهای فرانسه،انگلیس و آمریکا برای دانشکدهء نفت آبادان تولید گردیده اند، شاید جالب باشد که بدانید حتی موتور ساعت روی برج این مرکز علمی، مزین به نام زیبای ABADAN است و مستقیماً در لندن و برای دانشکدهء نفت آبادان طراحی و تولید گردیده شده....

بر بالای بام این دانشکده سه عدد ناقوس تعبیه شده که اینها نیز در شهر کرویدون در کشور انگلستان تولید شده و تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 شمسی، در آغاز هر ترم تحصیلی و ورود دانشجویان جدیدالورود این ناقوس ها به صدا در می آمده اند.

شاید گمان بر این باشد که این دانشکده، با توجه به ذات تکنیکی و فنی آن صرفاً یک مرکز علمی و تحت نفوذ بیگانگان بوده است ولی اگر به مدارک و شواهد مستندی که از دههء 30 و 40 باقی مانده است بنگریم خواهیم دید که این دانشکده،گهوارهء شور و اشتیاق انقلابی دانشجویان آنهم با گرایش اسلامی بوده است،در سالهای دههء 30 مرحوم نواب صفوی در این دانشکده رفت و آمد داشته و ظاهراً یکی از پناهگاههای ایشان در خوزستان، همین دانشکده و خوابگاه آن بوده است.در سالهای 1349 و نیز 1351 دکتر علی شریعتی نیز به دعوت این دانشجویان دو بار در سالن کنفرانس این دانشکده سخنرانی داشته که باعث خشم شدید مسئولین وقت این مرکز آموزشی گردیده بود.آقای هاشمی رفسنجانی نیز در سالهای پیش از انقلاب و به استناد نوشته های برخی از دانشجویان عضو انجمن اسلامی دانشکدهء نفت آبادان، با این دانشکده در ارتباط بوده است.

وزیر شهید نفت،شهید تند گویان نیز که از دانشجویان برجستهء این دانشگاه بوده،به مدت سه سال متوالی ریاست انجمن اسلامی این دانشکده را بر عهده داشته و در همان زمان نیز نشریه ای تحت عنوان:پیام دانشجوی مسلمان در این دانشکده منتشر و از این دانشکده به سایر مراکز آموزش عالی کشور می رسیده است.

در ایام جنگ تحمیلی این دانشکده و دانشجویان آن برای مدت کوتاهی به شهرستان گچساران منتقل و سپس به اهواز اعزام می گردند و پس از پایان ایام دفاع مقدس و آغاز دوران بازسازی، این دانشکده در شهر آبادان مجدداً آغاز به فعالیت نموده و از بهمن ماه 1370 و تحت عنوان دانشگاه نفت شهید تند گویان آبادان مشغول به فعالیت   می باشد.

پی نوشت:

مدارک زیادی از جمله یک نسخه اسکن شده از نشریهء پیام دانشجوی مسلمان، کارت دانشجویی اولین دانشجوی این دانشکده، کارت استفاده از سلف سرویس دانشکده، بلیط ایاب و ذهاب مخصوص دانشجویان دانشکدهء نفت و .... را که از مدتها پیش در رایانهء شخصی ام نگهداری می کردم مفقود شده است!!! در همینجا به شما عزیزان قول می دهم که بمحض یافتن این مدارک ارزشمند آنها را برای بازدید شما خوبان، در این پایگاه اینترنتی قرار دهم.

با سلام به حضور همشهریان گرامی،و آرزوی بهروزی برای همهء دوستان آبادانی در هر جایی که زندگی می کنند.

امروز بالاخره پس از حدود 18 ماه انتظار همکاری دوستان، دل به دریا زدم و فهرست ناقص معرفی وبلاگها و وبسایتهای همشهریان آبادانی را تنظیم و به حضورتان تقدیم داشتم.کسانی که از خرداد ماه سال 1385 یعنی آغاز به کار وبسایت شهر خدا، با بنده در ارتباط بوده اند میدانند و شاهد بوده اند که از آغازین روز شروع به کار در این فضای مجازی،بصورت مکرر و مرتب از همهء همشهریان عزیز فارغ از پرداختن به این موضوع که اینک در کدام نقطه از ایران و یا حتی هر نقطه ای از جهان زندگی می کنند،تقاضا      نموده ام تا برای ایجاد یک فهرست کامل از دوستان همشهری فعال در فضای اینترنت و ایجاد تعامل و همفکری بیشتر و بهتر و نیز آشنایی با فعالیت ها و نوع نبوغ و هنری که در میان آبادانی ها نیز بسیار فراوان است که در واقع منتج به تشکیل یک کلونی بزرگ و جامعهء آموزشی مفید خواهد گردید با این وبسایت همکاری نموده و خود را در بخش وبسایت های همشهری ثبت نام نمایند،ولی متاسفانه علیرغم تمامی تقاضاهای اینجانب، از میان تمامی دوستانی که تعدادشان حدوداً به یکصد نفر میرسد، صرفاً کمتر از 30 وب ثبت گردیده شده که امروز تصمیم گرفتم دیگر منتظر نمانده و قسمت اول این فهرست را هر چند ناقص و ناکامل تنظیم و منتشر سازم.با این امید که سایر دوستان نیز فارغ از محل فعلی زندگی خویش و نیز بدون در نظر گرفتن اینکه زمینهء نوشتارشان چیست، اطلاعات خواسته شده را به آدرس info@obodan.com ارسال نمایند تا هر چه سریعتر شاهد تکمیل شدن این لیست گردیم:

فتوبلاگ آبادان

نویسنده و مدیر:همشهری آرش(مهندس آرش آبخو)

موضوع اصلی:عکس و تصاویر آبادان

تاریخ شروع فعالیت:فروردین 1385

...................................................................................

آبادان بلاگ

نویسنده و مدیر:داوود

موضوع اصلی:آموزشی.کامپیوتر

تاریخ شروع فعالیت:1385

...................................................................................

آبادان پاریس

نویسنده و مدیر:یک آبادانی!!!

موضوع اصلی:عمومی

تاریخ شروع فعالیت:مهرماه 1385

...................................................................................

بسیارند هنرمندان و صاحب نظرانی که در سطح ملی و حتی بین المللی صاحب اسم و رسمند و برای همهء اهل فن و حتی افراد عادی نام آشنایند و شناخته شده ولی در شهر و دیار خودشان غریب مانده اند و مهجور،در خارج از منطقه سکونت و زادگاهشان فردی هستند بارز و مشهور ولی در شهر و زادگاهشان کمتر کسی با نام و هنر او آشناست......ولی امیر نادری شاید از این دسته نباشد و او علاوه بر شهرت جهانی و آوازهء میهنی خویش در شهر و زادگاه خودش نیز صاحب اعتبار است و مایهء افتخار همشهریانش.

امیر نادری را همهء آبادانی ها می شناسند، با فیلمهای سازدهنی و آن شخصیت بیاد ماندنی امیرو،با خداحافظ رفیق و با تنگنا و هیچکس دوندهء او را فراموش       نمی کند،و اهل کتاب و ادبيات هم، شايد با «تنگسير»ي که «صادق چوبک» قصۀ آن را نوشته بود. يادمان باشد تا همين چند سال پيش، اگر فيلمي بود که در فستيوال‌هاي مهم فيلم در جهان، از ايران آمده بود و جايزه مي‌گرفت، همانا فيلم‌هاي «امير نادري» بود و از آنها مثلا يکي «آب، باد، خاک» و يا «دونده». پس غير ايراني‌هاي اهل فن هم او را مي‌شناسند. لازم نیست تا شناسنامه اش را ببینی و محل تولد و محل صدورش را بخوانی، اصلاً نیاز نداری که با او به مصاحبه بنشینی و یا بخواهی به قول خودش« زیر زبانش را بخارانی » تا ببینی اهل کجاست....کافیست تا چند لحظه ای حرف زدنش را گوش دهی و به لهجه و نوع گویشش دقت کنی،کافیست تا جایی را برای نشستن با او بیابی و به نشستن دعوتش کنی و ببینی که چقدر خودمانی و چارزانو روی زمین می نشیند ولی با این همه به شدت مواظب است تا مبادا اطوی شلوارش بشکند و یا لباسهای همیشه تمیزش کثیف شود، هیچگاه بوی خوش اودکلن های فرانسوی از او دور نمی شود و همیشه عینک مشکی دودی  مارکدار و زیبایش را بهمراه دارد.....آری امیر نادری هنوز هم آبادانی سخن می گوید و اتفاقاً با همان لهجه و گویش اصیل موسوم به احمد آبادی حرف میزند، خیلی بی ریا و صریح الهجه، آن چیزی که در دلش می گذرد و دوست دارد بگوید را مخفی نمی کند و راحت بر زبان می آورد، حتی اگر واژه ای باشد که از نظر بسیاری از افراد رکیک بنماید تا آنجا که در همین گفتگو هم مجبور به سانسور بعضی از جملات شدم.در این باره         می گوید: کوکا چه دلیلی داره که بیایم و هی ادا در بیاریم؟ما تو لینا(خیابانها)ی احمد آباد همیجوری حرف میزدیم......اصلاً اهل ادا در آوردن نیست و بعد از 20 سال خارج نشینی هنوز هم حتی یک کلمهء خارجی را از زبانش نمی شنوی،کلمهء «کوکا» و «چاکرتیم کوکا» را بمراتب بیشتر از واژهء  ok از او می شنوی و اهل ادا و اطوار نیست.در یک کلام امیر نادری هنوز هم یکی از خود ماست و مثل ما حرف میزند و مثل ما زندگی می کند و حتی مثل ما غذا می خورد:محبوبترین غذای زندگیش پاکوره ای است که در آبادان پخته شده باشد!!!

خودش می گوید که بچهء خانه و اندرونی نبوده و پرورش یافتهء کوچه و خیابانهای شهر تب زدهء آبادان است و خانه برایش فقط حکم یک محل خواب را داشته است...بهتر است تا گفتگو را از زبان خودش بشنویم:

سید محمد معروف به سید محمد ابوتاوه از سادات بزرگ شهر آبادان بوده است که متاسفانه علیرغم زندگی بسیار پر برکت خویش که بیشتر آن نیز در همین شهر آبادان سپری گردید، کمترین اطلاعات ممکن را در مورد ایشان در اختیار داریم، که شاید علت این امر نیز از یک سو قدمت و از سوی دیگر گفته ها و شنیده های بسیار زیاد در مورد آن بزرگوار بوده که هاله ای از  اسطورگی همراه با احترام را بر شخصیت ایشان غالب نموده است.در مورد سید محمد می دانیم که ایشان از سادات موسوی که جد بزرگوارشان حضرت موسی بن جعفر(ع) بوده و از سادات بحرین می باشند که در سن جوانی بر اثر اختلافات قومی و با کشتی به شهر آبادان مهاجرت نموده و در همین شهر نیز سکنی می گزینند، البته برادر ایشان سید احمد نیز یکی از سادات محترم آبادان بوده است که هم اکنون مدفن ایشان در نزدیکی بازار جمشید آباد واقع       می باشد.در اینکه ایشان در هنگام ورودشان به آبادان متاهل بوده و یا اینکه هنوز همسری اختیار ننموده بودند چیزی نمی دانیم ولی آنچه که از نوادگان ایشان شنیده ایم حاکی از آن است که ایشان صاحب هشت فرزند، پنج فرزند پسر و سه فرزند دختر بوده اند که پسر بزرگ ایشان سید علی (مدفون در تانکی ابوالحسن) و دختر بزرگ ایشان علویه فاطمه(یا به قولی علویه حلیمه) بوده که بعدها به همسری سید عباس یکی دیگر از سادات مکرم شهر آبادان در می آید، پس بدین ترتیب جناب سید محمد ابوتاوه پدر همسر سید عباس بوده و سادات ابوتاوه دایی های سادات سید عباس می باشند.

صاحب این عکس،قیافه اش به هر چیزی می خورد الا طنز نویسی!!!5 سال دیگر که بگذرد نیم قرن تمام از عمرش گذشته است،و تازه سالهای زندگیش کمی به تعداد کتابهایش نزدیک  می شود،هر چند که تا آن موقع حتماً شمارهء عناوین نوشته هایش به اندازهء تعداد سالهای یک قرن خواهد رسید،خودش می گوید که بچهء خاک پاک آبادان است و شاهدش هم این است که قلیه ماهی و ماهی صبور را خیلی دوست دارد،توی شناسنامه اش هم همهء این چیزها ثبت شده ، ولی هر چه گشتیم در تمام آبادان نه یک مدرسه و حتی یک مهد کودک هم به نام او پیدا نکردیم و نامش را بر هیچکدام از خیابانها و میادین شهر ندیدیم،پلاکهای سر کوچه پس کوچه های شهر نیز هیچکدام نام فرهاد حسن زاده را به یاد نمی آورند ،موضوعی که در بسیاری از شهرها و شهرستانهای کشور ما عادی شده و کوچه خیابانهای خودشان را به نام هنرمندان و مشاهیرشان زینت می بخشند.

اینک ما برای آشنایی بیشتر همشهریان گرامی به سراغ این همشهری دیگرمان آمده ایم تا با او گپ و گفتگویی داشته باشیم.آنچه از نظرتان خواهد گذشت،حاصل گفتگویی است صمیمانه ما بین من و فرهاد عزیز:

1-خودتان را برای بازدیدکنندگان این پایگاه اینترنتی بطور کامل معرفی کنید. فرهاد حسن‌زاده هستم. متولد فروردين 1341 در آبادان،پشت بازار کویتی ها جایی که در آنروزها به لین دوغه مشهور بود،اولین مدرسه ای هم که در آبادان رفتم،مدرسهء مهرگان بود. در حال حاضر هم ساكن تهرانم و در هفته نامه دوچرخه (ضميمه نوجوان روزنامه همشهري) مسئول صفحه‌هاي ادبيات و طنز هستم. بيش از بيست سال است كه به شكل حرفه‌اي براي كودكان و نوجوانان مي‌نويسم و از اعضاي هيئت موسس انجمن نويسندگان كودك و نوجوان و هم اكنون هم نايب رئيس اين انجمن هستم. از من تا به حال بيش از 50 كتاب چاپ شده و چندتايي هم زير چاپ دارم. به جز كودك و نوجوان براي بزرگسالان هم رمان‌هايي نوشته و در دست نوشتن دارم.